Adat meri anak mit mandi

BETONG: Adap menua Betong agi rat ngemeranka adat lama kitai bansa Iban kelebih agi ba pengawa ngintu anak mit.

Adat tu bisi bida laban nitihka chara bala ketuai ti dipadu megai pengawa sereta belalauka atur di menua diri empu.

Nyerumba pengawa ngintu taun baru 2018, Jenalius Unchie enggau Barry, peranak Rumah Chambers Maling, Menyalin Asal di Betong, ngatur pengawa meri anak seduai mandi ba sungai ti nali rurun pengawa asal sida ke tuai.

Penama anak mit ti diintu enggau disungga ba pengawa tu iya nya Barbara Anak Barry enggau Amanda Anak Jenalius Unchie.

“Pengawa tauka adat meri anak mit mandi, ungkup indu enggau lelaki, endang agi rat dikemeran kami ditu enggau tuju anak mit tu deka tuai bulu sereta sebulu enggau menua endur iya ada.

PENGEMPU GAWAI: Semina orang ti dibasa dikangau Nganggit Bulu ba baju orang ke ngempu gawai nya.

“Tuju bukai adat tu dikena berekat ari Petara ngambika ngibun mandung sereta ngemataka pejalai pengidup anak mit ke udah dipandi berengkah ari diatu nyentuk jemah,” pia ku Tuai Rumah Chambers ngelansa lebuh dirandau Suara Sarawak.

Bejalaika adat tu mega chara kitai di rumah panjai besampika anak mit nya ngembuan ulah ti likun, bidik, lansik enggau nemu bebasaka orang tuai kelimpah landik enggau pintar ngidupka diri, ku iya nerang.

Piring endang bisi dipandang lebuh anak mit disungga ba ai dikena bepinta ngagai Petara ngambika anak mit nya tau teulihka berekat ari Petara Ai, Petara ke endang udah nulung orang tuai kelia ti berumpangka menua diuwan uchu ambu nyentuk sehari tu.

“Pengawa kami serumah dipungkal enggau miring ti dibai ke sungai, nyempulang anak mit dipandi kitai ti dipangku indai iya lalu dibiau ngena manuk seraya mangku piring diri empu.

“Piring tu bisi dua aja, tiga sirap pinang siti-siti ti disebut kami semenua turun tiga. Piring tu tadi, siti dibuai ke ai sebedau anak mit nya disungga ke ba ai lalu siti di engkah ke ba tebing sungai.

NITI RUAI: Anak mit disandik indai iya, bejalai niti ruai sebedau nurun ngagai pendai disempulang bala bukai.

“Piring ke ba tebing nya dipanggai ba atas seregang tauka teresang digaga ari bila buluh ke alai piring ba ai nya ungkup petara ai lalu ba tebing nya ungkup petara aki ini kitai kelia enggau sida ari Panggau Libau.

“Piring tu digenselan ngena darah manuk ke udah disayat lebuh nyunggaka anak mit ke mandi nya tadi.

Enti kelia ku iya, sida ke indu deka ngena kain kebat lalu ke lelaki ngena sirat, bebaju burung enggau lelanjang tauka ketapu silong ngiring penurun anak mit nurun mandi ke sungai, kelebih agi orang ti deka nyunggaka anak mit mandi.

Tang diatu seruyut ubah dunya, pekayan ti dikena gawa ba adat tu nyau dipuntang, baka sida ke ngempu pengawa, ku Tuai Rumah Chambers nambah.

Sebedau ngepunka adat tu, sekeda orang deka ngemai kereban asal kitai, betabuh; tawak dipangkung lalu gendang ditempap serantau jalai ngiring penurun anak mit ngelawa pendai.

NURUN KE PENDAI: Sekayu rumah panjai sampal nurun ke pendai nyempulang sida ti ngempu pengawa.

“Lebuh anak mit disungga, manuk siku disayat ari ulu pemandi ngambika darah nelusur kili lalu nyadika genselan anak mit ke mandi nya tadi.

“Pengawa tu dikereja muakka pagi, berengkah ari rumah enggau ngelaluka Petara disempulang penginggar tempap gendang enggau tabuh,” ku iya nampung.

Seregang tauka teresang didiri ba pendai, sepiak-sepiak, endur manggaika piring lalu leka sampi endang semampai nyampika pejalai pengidup anak mit nya meruan likun kelebih agi ba pengawa di sungai.

“Enti kelia, piring deka diselap ngena daun utai baka daun buan maya dipanggai atas teresang, tang diatu disilih ngena mayuh macham utai bukai dikena nyelap piring. Taja pia langkar teresang meruan digaga ari bila buluh.

“Tembu pengawa meri anak mit mandi nya tadi, sida serumah enggau bala ke bisi ngulu pengawa begelumu ba ruai bempu pengawa seraya indai enggau anak mit udah dipandi tadi diasuh duduk atas bangku, enti kelia duduk atas tawak di ruai lalu dibiau ngena manuk idup.

BEPIRING ADING: Sebedau anak mit disungga, lemambang dulu agi bebiau lalu manuk disayat muakka ulu ngambika darah manuk nelusur ngagai anak mit ti dipandi.

“Kebuah miau ngena manuk awakka anak mit nya tadi dituchi ari semua utai ti tau ngachau pengerai lalu iya ulih mansang besai enggau meruan.

“Orang ti miau nya deka dipilih ari sida ti bidik lansik, tauka orang ti bisi ngembuan pelajar sekula ke tinggi. Kebuah pia laban ngambika berekat jari sida ke bidik lansik sereta sida bepelajar lalu anak mit ke dibiau nya tau neladan sida nya jemah ila.

“Tembu bebiau, bala mayuh ke bisi datai serumpu makai selamat di ruai lalu pemakai nya disediaka sida ti bempu pengawa.”

Taja diatu adat majak jarang dikereja kelebih agi apai indai ti bisi anak mit sekalika ketegal enggai kiruh, udah ngelengka pengarap lama lalu megai pengarap baru tauka enda nemu baka ni chara ngereja entara, ku iya.

Kemaya hari, kitai beratika tebal agi sida tu diau di mengeri, nitihka periuk asi nya kebuah adat bansa tu enda entu dikeibuh tauka enda dikemeran rebak baru ngujungka iya majak lenyau.

“Kami di menua tu naka ulih ngiring sereta ngiri penemu pasal adat lama ngagai rebak baru ngambika iya enda mudah lenyau ngapa diseruyut segang pemansang dunya lalu meruan dikereja dataika jemah,” ku iya nyimpul randau.

GENSELAN: Lemambang megai manuk ari ulu anak mit disungga ngambika darah manuk tadi anyut ngagai anak mit nya
 
Artikel ini ialah Hakcipta Terpelihara Suara Sarawak. Sebarang salinan tanpa kebenaran akan dikenakan tindakan undang-undang.

Suara Sarawak