DALAM artikel terakhir, kami berkongsi perlunya platform digital berfokuskan pengetahuan masalah keselamatan siber serta privasi dan ESPC (eSecurity and Privacy Channel) dijadikan contoh.

Platform digital diperlukan untuk mewujudkan peluang pendidikan berterusan dan menyediakan platform kolaborasi untuk menangani masalah privasi dan keselamatan siber.

Usaha ini penting kerana penjenayah siber dapat mencari mangsa selagi kita masih terikat dengan penggunaan teknologi.

Susulan daripada pandemik Covid-19, pendigitalan dilihat pada tahap yang berbeza kerana telah menjadi ekonomi digital utama di Malaysia.

Ketika Perdana Menteri Tan Sri Muhyiddin Yassin membuat tuntutan penjelasan mengenai penyesuaian ekonomi digital dan inovasi berterusan pada awal November lalu, ia dilakukan tepat pada waktunya kerana perniagaan perlu kekal relevan ketika negara dilanda wabak.

Dalam pada itu, Muhyiddin menekankan bahawa inovasi dan digitalisasi merupakan asas dalam konteks ini kerana pemboleh ini tidak hanya memudahkan usaha memulihkan kegiatan ekonomi, malah turut menjaga kesihatan dan kesejahteraan rakyat.

Ketua Menteri Datuk Patinggi Abang Johari Tun Openg pada Persidangan Ekonomi Digital Antarabangsa Sarawak (IDECS) 2020 Oktober lalu juga menegaskan bahawa negeri ini telah memulakan perjalanan transformasi digital sejak 2017 sebagai sebahagian daripada strategi ekonomi digital.

Beliau juga menekankan bahawa pertumbuhan ekonomi pascaCovid-19 akan didorong oleh data dan inovasi kerana ekonomi digital merupakan kunci untuk mencapai Agenda Ekonomi 2030.

“Seperti biasa, melalui aspek-aspek tertentu seperti kuasa digital, interoperabilitas (keupayaan saling kendali), kemudahan menjalankan perniagaan, keselamatan siber, kesediaan digital dan menyokong transformasi digital sektor swasta dapat diperkukuhkan untuk mempercepatkan agenda ekonomi pasca-Covid-19 negara,” kata beliau.

Tidak dinafikan lagi, proses pendigitalan membantu dalam perubahan ekonomi paradigma baharu khususnya ketika menghadapi cabaran pandemik.

Meskipun pendigitalan mampu membawa pelbagai manfaat terutamanya bagi sektor ekonomi, sudut sisinya masih sukar difahami.

Oleh itu, usaha ini mesti difahami dan ditangani secara sistematik serta berterusan.

Seiring dengan kemajuan ekonomi digital, ia mewujudkan kelemahan yang meningkat secara mendadak.

Kami menyebut kelemahan ini sebagai ‘Sisi Gelap dalam Pendigitalan’.

Kami akan berbincang lebih lanjut berkenaan perkara ini.

Apakah Sisi Gelap dalam Pendigitalan?

“Sisi Gelap” pendigitalan adalah salah satu kelemahan yang timbul ketika pendigitalan yang luas dilaksanakan.

Kelemahan ini sukar untuk dielak kerana kita tidak mempunyai pilihan lain selain menghadapi dan mengatasi masalah yang timbul.

Kempen kesedaran dan program pendidikan berterusan merupakan kunci untuk menangani perkara ini, baik untuk jangka pendek mahupun jangka panjang.

Ancaman siber datang secara langsung, tanpa mengira kita bersedia menghadapinya atau tidak. Penjenayah siber telah mendapatkan data kami dan mengeksploitasinya melebihi daripada yang dijangka.

Pelanggaran data, aktiviti penggodaman, serangan Ransomware, penipuan dalam talian dan hibrid, serangan pancingan data, serangan penolakan perkhidmatan yang diedarkan, pelacuran siber, saluran pengedaran dadah haram dalam talian dan banyak lagi jenayah siber di sekeliling kita.

Semakin kreatif alat digital kita, maka semakin berleluasa aktiviti penjenayah siber.

Mereka lebih kreatif, bermotivasi, dan teratur baik dalam negara mahupun luar negara. Pada era digitalisasi ini, data dilabel sebagai mata wang ketiga selepas emas dan minyak.

Data yang dicuri oleh penjenayah siber, termasuk data peribadi anda, disiarkan di media sosial seperti Facebook dan Instagram.

Data yang digodam boleh diperdagangkan dengan harga yang lumayan di laman Darkweb atau pasaran gelap maya yang lain.

Menurut laporan Bernama yang diterbitkan bulan lalu, sebanyak 1,420 daripada 2,676 kes penipuan Macau telah dihadapkan ke mahkamah antara Januari hingga Oktober tahun ini, yang melibatkan kerugian RM256 juta atau mungkin lebih.

Mangsa mudah ditipu dengan ancaman atau janji manis melalui panggilan telefon yang mendakwa mereka membuat panggilan daripada Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN), Bank Negara Malaysia, anggota polis dan pegawai Mahkamah Kehakiman.

Sebilangan besar mangsa tidak menyedari apa yang mereka lakukan, malah sebilangan daripada mangsa memberikan PIN dan nombor akaun bank mereka dan yang lain mengambil pinjaman bank dan memindahkan wang tersebut ke akaun pelaku.

Selain itu, serangan Ransomware turut menjadi kebimbangan.

Ketika dunia sedang dilanda pandemik, syarikat-syarikat besar di seluruh negara membuat laporan berkenaan peningkatan serangan Ransomware, pelanggaran data, pencerobohan sistem dan aktiviti lain yang berkaitan dengan penggodaman.

Syarikat Keselamatan Siber Malaysia mendedahkan 838 kejadian siber dilaporkan bermula 18 Mac hingga 7 April iaitu semasa Pergerakan Kawalan Pergerakan (PKP) dilaksanakan.

Laporan ini jelas menandakan berlaku peningkatan yang ketara iaitu sebanyak 82.5 peratus berbanding pada tempoh yang sama tahun lalu.

Ini tidak termasuk data daripada sumber lain seperti pasukan tindak balas kecemasan komputer di agensi kerajaan masing-masing, Kerajaan Negeri dan sektor swasta di Malaysia.

Melihat daripada penggabungan kes ini, jumlah kes sebenar mungkin lebih banyak daripada apa yang dinyatakan.

Lonjakan kes jenayah siber ini tidak hanya berlaku di Malaysia, malah Jepun dan Australia turut melaporkan berlaku peningkatan pelanggaran data, serangan Phishing dan serangan penolakan perkhidmatan (DDoS) sepanjang pandemik ini.

Apakah yang perlu dilakukan untuk mengatasi cabaran ini?

Bagi mengatasi tantangan ini, kerjasama antara sektor awam, swasta dan masyarakat amat diperlukan.

Di samping itu, peruntukan dana amat penting untuk memastikan program-program yang relevan dapat dilaksanakan tanpa penangguhan untuk menangani masalah ini.

Kita perlu mempunyai pasukan undang-undang siber dan pasukan penguatkuasaan yang memiliki kecekapan teknikal untuk memerangi jenayah siber sebagai terasnya.

Menyedari hakikat peningkatan jenayah siber, kita memerlukan penglibatan sektor awam dan swasta untuk menyediakan penyelesaian dan perkhidmatan yang berkesan dan inovatif dalam mengatasi cabaran pendigitalan ini.

Kami memerlukan kerjasama dua hala dan multilateral yang kuat antara agensi penguatkuasaan undang-undang di peringkat antarabangsa, sokongan padu dengan kerjasama daripada pihak perkhidmatan telekomunikasi dan pihak perkhidmatan awam di seluruh dunia.

Malangnya, kesukaran untuk mengesan penjenayah siber sering terjadi, terutamanya apabila kes-kes tersebut melibatkan penjenayah siber rentas sempadan.

Aktiviti mengesan dan menjejaki mereka di wilayah antarabangsa dengan bidang kuasa undangundang yang berbeza amat sukar dilakukan dan memakan masa.

Oleh itu, cara terbaik dan paling berkesan untuk mengatasi sisi gelap ini ialah dengan menerapkan prinsip asas kerana mencegah lebih baik daripada mengubati.

Hal ini adalah alasan terpenting untuk meneruskan kempen kesedaran dan program pendidikan terbuka sehingga menjadi kebiasaan dalam kehidupan masyarakat.

Hari ini (15 Disember), jam 8 malam waktu tempatan, Serba Dinamik ESPC menganjurkan webinar berkaitan Child Grooming bersama-sama pakar perlindungan kanak-kanak dari Australia, Kayelene Kerr.

Daftar dan sertai kami di laman https://www.espc2go.com dan anda boleh menontonnya secara langsung dari portal ini atau melalui laman YouTube ESPC.

Sebarang penyertaan akan ditaja oleh penaja.

Budaya pembelajaran berterusan, Buaian Ke Syurga, menunjukkan pentingnya penyediaan diri untuk menempuhi Era Pendigitalan.

Oleh itu, kekal selamat dan berfikir dengan bijak sebelum anda klik!

• Prof Madya Kol (r) Datuk Dr Husin Jazri ialah Naib Presiden Kanan (Keselamatan Siber) dan
Ketua Pengarang, ESPC Media. Beliau turut menyumbang ruangan ini.

Pandangan yang diutarakan merupakan pendapat penulis, dan tidak semestinya mencerminkan dasar Suara Sarawak.