SEMPENA sambutan Hari Kebangsaan yang bakal diraikan tidak lama lagi, kita wajar melihat semula satu hakikat penting yang sering menjadi kekuatan Malaysia, iaitu negara ini dibina atas kepelbagaian, persefahaman dan kesediaan untuk bergerak bersama.
Bagi Sarawak, semangat itu mempunyai makna yang tersendiri. Sarawak bukan sekadar sebuah negeri yang terletak jauh di Borneo.
Sarawak ialah sebahagian penting daripada perjalanan pembentukan Malaysia, dan suara serta kepentingannya sentiasa mempunyai tempat dalam perbincangan mengenai masa depan negara.
Hari ini, hubungan antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Sarawak memperlihatkan satu pendekatan yang semakin menekankan kerjasama, rasa saling menghormati dan penyelesaian isu secara konstruktif.
Perkara itu dapat dilihat menerusi perkembangan berkaitan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63), pembangunan infrastruktur, pendidikan, kesihatan, ekonomi, tenaga, jaringan pengangkutan dan pelbagai projek yang memberi manfaat secara langsung kepada rakyat Sarawak.
Malah, Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim baru-baru ini menegaskan komitmen untuk terus memperkukuh kerjasama antara Kerajaan Persekutuan dengan Sarawak dan Sabah berasaskan rasa hormat serta kepercayaan bersama.
Fokusnya, memastikan kesejahteraan rakyat dan pembangunan yang lebih seimbang. Ini merupakan perkembangan yang wajar dilihat dalam perspektif lebih besar. Malaysia yang kuat tidak memerlukan semua negeri menjadi sama.
Sebaliknya, Malaysia menjadi lebih kuat apabila keunikan setiap negeri dihormati dan kekuatan masingmasing digabungkan untuk kepentingan bersama.
Apabila Malaysia dibentuk pada 16 September 1963, ia bukan sekadar penggabungan wilayah di atas peta.
Ia satu gagasan besar untuk membentuk sebuah negara baharu yang merangkumi masyarakat dengan sejarah, budaya, agama dan latar belakang yang berbeza.
Dalam Pemasyhuran Malaysia, Tunku Abdul Rahman Putra AlHaj mengisytiharkan Malaysia sebagai sebuah negara merdeka dan berdaulat yang berasaskan kebebasan dan keadilan serta berusaha mempertahankan keamanan dan keharmonian rakyatnya.
Semangat inilah yang perlu terus dihidupkan.
Malaysia tidak dibina hanya untuk satu generasi, sebaliknya dibina untuk anak cucu.
Sebab itu, perbezaan pandangan antara kerajaan negeri dan Persekutuan dalam sesetengah perkara tidak seharusnya dilihat sebagai perpecahan.
Dalam sebuah persekutuan, perbincangan, rundingan dan tuntutan hak merupakan sebahagian daripada proses demokrasi.
Yang lebih penting ialah bagaimana perbezaan tersebut diselesaikan melalui meja rundingan, saluran perlembagaan dan semangat untuk mencari titik persamaan.
Dalam konteks Sarawak, hubungan baik dengan Kerajaan Persekutuan perlu diterjemahkan kepada pembangunan yang benarbenar dirasai rakyat.
Jalan raya yang menghubungkan kawasan pedalaman, bekalan elektrik dan air bersih, capaian Internet, sekolah, klinik, peluang pendidikan, pekerjaan dan jaringan pengangkutan bukan sekadar projek fizikal.
Kesemuanya adalah jambatan yang menghubungkan rakyat Sarawak dengan peluang ekonomi dan sosial yang lebih luas.
Dalam erti kata lain, pembangunan tidak boleh hanya tertumpu di bandarbandar besar.
Jika Malaysia mahu benarbenar maju, kemajuan itu mesti sampai ke kampung, rumah panjang, kawasan pesisir dan pedalaman.
Inilah antara ruang paling penting untuk kerjasama Persekutuan dan Sarawak diperkukuhkan.
Dalam hubungan PersekutuanSarawak, MA63 tentunya terus menjadi perkara penting.
Namun, MA63 tidak seharusnya dilihat semata-mata sebagai dokumen yang memisahkan kepentingan Sarawak dengan kepentingan Malaysia.
Sebaliknya, ia perlu dilihat sebagai sebahagian daripada asas pembentukan Malaysia yang perlu dihormati dan dilaksanakan melalui kerangka perlembagaan.
Kerajaan Persekutuan sendiri menunjukkan kesediaan meneruskan rundingan berkaitan hak dan kepentingan Sarawak, termasuk isu geran khas di bawah MA63.
Perdana Menteri juga pernah menegaskan bahawa MA63 perlu dihormati dan dipenuhi, sambil mengakui masih terdapat tugasan pembangunan di Sabah dan Sarawak, khususnya di kawasan pedalaman yang perlu diselesaikan.
Pendekatan seperti ini penting kerana kepercayaan tidak boleh dibina melalui slogan sematamata. Ia dibina melalui tindakan yang konsisten.
Di pihak Sarawak pula, Premier, Datuk Patinggi Tan Sri Abang Johari Tun Openg berulang kali menekankan masa depan Sarawak berkait rapat dengan kekuatan rakyatnya yang bersatu.
Pada sambutan Hari Kebangsaan tahun lalu, beliau menyifatkan Sarawak sebagai contoh terbaik perpaduan masyarakat majmuk di Malaysia dan menggesa rakyat terus bersatu, berinovasi serta berdaya saing.
Dalam satu lagi kenyataan, beliau menegaskan, perpaduan masyarakat Sarawak menjadi asas kepada kestabilan dan perancangan pembangunan jangka panjang negeri.
Malah, kata-kata Allahyarham Pehin Sri Adenan Satem juga masih mempunyai nilai yang besar; “We are duty-bound to build on what we have received from our forefathers” dan tidak ada jalan lain selain bersatu menuju Sarawak yang cemerlang.
Semangat itu boleh dikembangkan kepada satu gagasan yang lebih besar demi membangunkan Sarawak untuk mengukuhkan Malaysia.
Sarawak yang mempunyai ekonomi kukuh, infrastruktur moden, tenaga bersih, pendidikan berkualiti dan rakyat berkemahiran tinggi bukan ancaman kepada Malaysia.
Sebaliknya, Sarawak yang kuat akan menjadikan Malaysia lebih kuat.
Begitu juga Malaysia yang stabil dan makmur akan membuka lebih banyak peluang kepada Sarawak untuk berkembang.
Dalam menyambut Hari Kebangsaan, rakyat Sarawak tidak perlu memilih antara menjadi “Sarawakian” atau “Malaysian”. Kedua-duanya boleh wujud bersama.
Kita boleh bangga dengan budaya Iban, Bidayuh, Orang Ulu, Melayu, Melanau, Cina dan pelbagai komuniti lain, sambil dalam masa sama berdiri di bawah satu bendera Malaysia.
Kita boleh mempertahankan identiti Sarawak tanpa menolak identiti kebangsaan.
Kita boleh memperjuangkan hak negeri tanpa memutuskan hubungan dengan Persekutuan.
Dan kita boleh mengkritik sesuatu dasar tanpa membenci negara.
Itulah kematangan sebuah bangsa.
Hari Kebangsaan bukan sekadar acara mengibarkan Jalur Gemilang atau menyanyikan lagu patriotik.
Ia adalah kesempatan untuk kita bertanya; apakah Malaysia yang ingin kita tinggalkan kepada generasi akan datang?
Jawapannya haruslah sebuah Malaysia yang lebih adil, lebih makmur dan lebih bersatu.
Malaysia yang menghormati kepelbagaian, Malaysia yang mendengar suara rakyat, Malaysia yang menghormati perjanjian dan Perlembagaan dan Malaysia yang membangunkan semua wilayah tanpa ada rakyat yang merasa tertinggal.
Dan dalam perjalanan itu, Sarawak mempunyai peranan yang sangat besar.
Seperti semangat “Segulai Sejalai” berjalan bersama, bergerak bersama, masa depan Sarawak dan Malaysia tidak perlu dilihat sebagai dua jalan yang berbeza.
Kita boleh berjalan di jalan yang sama dengan identiti, kekuatan dan keunikan masingmasing.
Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Sarawak mungkin mempunyai bidang kuasa, tanggungjawab dan pendekatan yang berbeza, namun matlamat akhirnya sama iaitu kesejahteraan rakyat.
Maka, sempena Hari Kebangsaan ini, marilah kita melihat Malaysia bukan sebagai sebuah negara yang sempurna, tetapi sebagai sebuah negara yang sentiasa boleh diperbaiki.
Sarawak mahu maju, Malaysia juga mesti maju.
Dan apabila Sarawak maju bersama Malaysia, apabila Sabah maju bersama Malaysia, apabila setiap negeri berkembang bersama, maka seluruh Malaysia akan berdiri lebih kukuh.
Kerana mencintai Sarawak tidak pernah menghalang kita daripada mencintai Malaysia.
Sebaliknya, dengan membina Sarawak yang lebih maju, kita turut menyumbang kepada pembinaan Malaysia yang lebih hebat.
Selamat menyambut Hari Kebangsaan.
