Kesihatan bukan sekadar soal kewujudan hospital dan klinik, sebaliknya turut berkait rapat dengan sejauh mana kemudahan berkenaan dapat diakses oleh masyarakat, khususnya mereka yang tinggal di kawasan pedalaman.

Realiti itu dapat dilihat dengan lebih dekat apabila Timbalan Menteri Kesihatan merangkap Ahli Parlimen Mukah, Datuk Hanifah Hajar Taib, mengambil masa kira-kira dua jam menyusuri Batang Oya menggunakan bot bagi meninjau keadaan Klinik Kesihatan Nanga Baoh baru-baru ini.

Perjalanan menyusuri sungai berkenaan memberikan gambaran jelas bahawa penyampaian perkhidmatan kesihatan di Sarawak mempunyai cabaran tersendiri, terutamanya bagi masyarakat yang tinggal jauh dari pusat bandar dan bergantung pada laluan sungai sebagai antara akses utama.

Bagi penduduk di kawasan seperti Nanga Baoh, perjalanan untuk mendapatkan rawatan bukan semata-mata soal jarak, tetapi turut melibatkan masa, pengangkutan serta keadaan laluan yang perlu ditempuh sebelum mereka sampai ke fasiliti kesihatan.

Situasi sedemikian menjadikan usaha turun padang oleh pihak kementerian amat penting kerana keadaan sebenar di lapangan tidak semestinya dapat digambarkan sepenuhnya melalui angka, laporan atau data pentadbiran.

Sehubungan itu, perjalanan Hanifah berkenaan merupakan sebahagian daripada Jelajah Kesihatan Borneo Negeri Sarawak (Siri 4) yang antara lain bertujuan meninjau sendiri keadaan fasiliti kesihatan serta memahami keperluan masyarakat dan petugas di Bahagian Mukah.

Pendekatan berkenaan memperlihatkan bahawa isu kesihatan di kawasan pedalaman perlu dilihat dalam konteks yang lebih menyeluruh, bukan hanya dari sudut kapasiti rawatan, malah turut merangkumi aspek akses, infrastruktur dan sokongan operasi.

Sebaik tiba di Klinik Kesihatan Nanga Baoh, perhatian turut diberikan kepada keadaan fasiliti berkenaan, termasuk kemudahan yang disediakan, keperluan peralatan serta kesesuaian ruang bagi menampung keperluan pesakit dan petugas.

Lawatan seperti itu memberi peluang kepada pihak pengurusan fasiliti untuk menyampaikan secara langsung perkara yang dihadapi dalam operasi harian, termasuk kekangan yang mungkin tidak dapat diselesaikan melalui peruntukan atau perancangan biasa.

Pada masa sama, suara petugas kesihatan di kawasan pedalaman amat penting kerana mereka merupakan golongan yang berhadapan secara langsung dengan cabaran dalam menyediakan perkhidmatan kepada masyarakat dalam keadaan geogra yang mencabar.

Keperluan terhadap kemudahan kesihatan yang baik juga semakin penting apabila masyarakat setempat bergantung pada fasiliti berhampiran untuk mendapatkan rawatan asas tanpa perlu melakukan perjalanan lebih jauh ke bandar.

Bagi Sarawak yang mempunyai kawasan geogra yang luas serta taburan penduduk yang tidak sekata, penyediaan perkhidmatan kesihatan memerlukan pendekatan yang lebih
eksibel dan mengambil kira keadaan setempat Perjalanan menggunakan bot selama dua jam itu sendiri memberikan perspektif bahawa konsep akses kepada perkhidmatan kesihatan di pedalaman Sarawak mempunyai makna yang berbeza berbanding dengan kawasan bandar.

Jika di kawasan bandar, akses mungkin diukur berdasarkan jarak dan masa perjalanan menggunakan jalan raya, di kawasan pedalaman pula akses boleh melibatkan perjalanan sungai, keadaan cuaca, ketersediaan pengangkutan serta faktor logistik lain.

Justeru, setiap perancangan pembangunan fasiliti kesihatan perlu mengambil kira realiti berkenaan supaya kemudahan yang dibangunkan benarbenar memenuhi keperluan masyarakat.

Selain pembangunan  zikal, aspek sumber manusia turut menjadi perkara penting dalam memastikan sesebuah klinik mampu beroperasi secara berkesan dan memberikan perkhidmatan berkualiti kepada penduduk.

Fasiliti yang lengkap tanpa tenaga kerja yang mencukupi juga boleh menjejaskan keupayaan penyampaian perkhidmatan, terutamanya apabila jumlah pesakit meningkat atau terdapat keperluan terhadap rawatan yang lebih kompleks.

Dalam konteks ini, Jelajah Kesihatan Borneo bukan sekadar lawatan rasmi, sebaliknya menjadi ruang untuk mendapatkan gambaran yang lebih jelas mengenai keperluan sebenar di lapangan.

Maklumat yang diperoleh sepanjang jelajah boleh menjadi asas kepada tindakan susulan, termasuk cadangan penambahbaikan infrastruktur, penambahan peralatan, pengukuhan tenaga kerja serta peningkatan akses kepada perkhidmatan kesihatan.

Lebih penting, pendekatan turun padang membolehkan pembuat dasar melihat sendiri perjalanan yang perlu ditempuh oleh masyarakat untuk mendapatkan rawatan, sekali gus membantu membentuk dasar yang lebih bersesuaian dengan realiti kehidupan mereka.

Bagi masyarakat pedalaman, kewujudan fasiliti kesihatan yang mudah dicapai boleh membawa perbezaan besar, khususnya dalam memastikan rawatan awal dapat diberikan tanpa kelewatan yang boleh menjejaskan keadaan pesakit.

Dalam jangka panjang, usaha memperkukuh fasiliti kesihatan di kawasan seperti Nanga Baoh bukan sahaja memberikan manfaat kepada penduduk setempat, malah menjadi sebahagian daripada usaha merapatkan jurang akses kesihatan antara kawasan bandar, luar bandar dan pedalaman.

Perjalanan dua jam menyusuri Batang Oya akhirnya membawa mesej yang lebih besar bahawa untuk memahami keperluan kesihatan rakyat Sarawak, perjalanan ke lapangan tidak boleh hanya diukur dari segi jarak, tetapi juga berdasarkan kesungguhan untuk melihat sendiri realiti yang mereka lalui.

Daripada perjalanan sungai hingga ke pintu klinik, setiap pengalaman di lapangan menjadi input penting dalam memastikan pembangunan sektor kesihatan terus bergerak seiring dengan keperluan rakyat.

Pendekatan itu juga memperlihatkan bahawa usaha memastikan perkhidmatan kesihatan berkualiti sampai kepada setiap lapisan masyarakat memerlukan komitmen berterusan, khususnya di negeri yang mempunyai cabaran geogra seperti Sarawak.