ARTIKEL

PUN GAWAI… Mujan disaup bala bukai benung ngaga tanju ba mua rumah sida.

Mujan nirika Gawai Sandau Hari Ke Mimpi

Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp
Telegram

JOM BACA E-PAPER SUARA SARAWAK/ NEW SARAWAK TRIBUNE PERCUMA SEAWAL 2 PAGI SETIAP HARI. KLIK SINI

GAWAI Sandau Hari didiri kebendar mayuh tuju. Bisi nya minta nyuman orang sakit dikumbai Gawai Sakit enggau bisi mega begawaika pengaruh ti suah disebut pansut ke tanju.

Kitai raban bansa Iban endang tebilang nama, tampak rita nyadi Orang Asal ti chukup angkun enggau bebasa ke penemu tuai ngambi pengidup chelap enggau lantang.

SILIK… Entara rengka piring disediaka Mujan dikena nirika Gawai Sandau Hari Ke Mimpi.

Orang tuai kelia nirika mayuh bansa gawai baka Gawai Kelingkang, Gawai Kenyalang, Gawai Enchabuh Arong, Gawai Burung, Gawai Batu, Gawai Ngemali Umai, Gawai Pangkung Tiang, Gawai Tajau enggau Pengap, Gawai Melah Pinang enggau ke bukai.

Ari nya tadi, ba mayuh gawai didiri bansa kitai nya, dia Gawai Sandau Hari tu siti ari gawai ti mai reti chukup besai ba pengidup kitai ti ngintu iya.

LEBAT… Mujan enggau Lemambang Clement benung ngelekat buah piring ba Tiang Panji tauka Tiang Pandung.

Baka nya mega enggi Mujan anak Uju, iya nirika Gawai Sandau Hari dikena nyambut mimpi, mandangka diri gaga bulih mimpi manah ngena piring ading, niti nali adat enggau pengarap asal aki ini kitai menya.

NYAMBUT MIMPI
Tukang kambuh, asal ari Rumah Giman, Ulu Kemalih di Entabai, kena pegai menua Pakan nya madah, pengawa iya ti nirika Gawai Sandau Hari nya ukai ditempa, dipinta pia aja laban gawai nya enda baka kitai ngintu Gawai Dayak.

NYAMBUT MIMPI… Mujan ngaga Teresang enggau Kelingkang ba tanju endur iya nirika Gawai Sandau Hari Ke Mimpi.

“Kebuah Gawai Sandau Hari tu didiri laban datai ari mimpi igau, kenyap tinduk aku empu. Tang ukai ga nya mimpi sengapa.

“Reti utai ku aku, enti kitai bemimpi tauka bisi kenyap, mimpi kitai nya meseti ka nyemetak tauka ke bebatang aja ulih disambut ngena Gawai Sandau Hari tu.

“Ambi ke chunto, mimpi beri orang Panggau duku, bulu burung, tau ke pengaruh. Tu utai ke patut dipegawaika kitai Iban ti agi mekuh ke adat asal enggau penti pemali aki ini kitai kelia,” ku iya ngepunka randau.

Ku Mujan, bisi mega kebuah bukai kitai nirika Gawai Sandau Hari, ukai semina nyambut mimpi enggau ngintu burung aja.

Taja pia, iya enda ulih nerang enggau nyemetak endar laban chara nirika Gawai Sandau Hari ba menua siti-siti ba Pulau Borneo tu enda sebaka, bisi bida ba turun enggau tusun mega.

BELABUH… Bala mayuh enggau Mujan empu berengkah Miring di tanju.

“Kebuah pia laban atur tauka tusun pengawa kitai nirika Gawai Sandau Hari tu nitih ke atur lemambang ti dipaduka kitai megai pengawa, kelebih agi ba menua kitai Tanah Kenyalang ditu.

“Nyadi, Gawai Sandau Hari Ke Mimpi didirika aku empai lama udah diaduka Lemambang Clement Minda, siku lemambang ti tebangkar nama lalu suah diambi megai pengawa ari pelilih menua Pakan.

“Lalu turun gawai tu nitih ke turun tunga menua Ulu Entabai Pakan. Aku enggai enda madah nyemetak ngambi rebak baru enggau bala bukai bisi seling penemu mimit turun pengawa Sandau Hari kami tunga kin,” terang iya.

NENGKIRA RENGKA
Pengawa terubah diaduka kitai ku Mujan, iya nya kitai meseti ngaga tanju dulu enti kitai nadai tanju, nadai ngira nya rumah begantung tauka terengkah tauka malai tanah, tanju tu meseti bisi.

“Tanju tu disediaka kitai sebedau hari gawai nyadi. Udah tanju digaga, kitai semina nganti hari nyadi endur nirika Gawai Sandau Hari.

“Lalu perengka dikena nirika gawai tu chukup mayuh, piring ba keresang dua iti enggau kelingkang tujuh iti.

“Rengka dikena baka sabang, isang, buah pisang enggau tandan, engkelait enggau takang, sirih enggau takang, chabi enggau pating, salai gerama, salai ikan, buah engkudu, buah janggat, buah terung enggau buah nangka.

“Pia mega Senupat Gerama, Senupat Burung, Senupat Kumang, Senupat Bingka Lia enggau senupat ti suah dikena kitai miring ngelama tu lalu semua senupat nya sangking tujuh magang,” tampung iya.

HARI GAWAI NYADI
Mujan ti bejuluk Kunchit Beragum Menaul Burik, beensumbar Besi Baja Menaul Bansa nya madah, semua utai ke dikereja kitai meseti ka sehari nya magang.

Ku iya, utai tauka pengawa keterubah dikereja pagi hari gawai nyadi nya baka ngaga rengka piring kena Sandau Hari.

CHUKUP INTU… Lemambang Clement benung ngaga rambing ba buah inyak ti deka dikelalu nyadi Antu Pala.

“Kedua nya, udah hari kerebak tawas, kira udah rangkai daun, nya baru kitai ngambi Tiang Panji tauka Tiang Pandung. Bisi mega orang nyebut Tiang Kayu Raya.

“Udah utai ke tiang nya diambi lalu didrika ba tanju, nya baru kitai ngelekatka buah baka daun sirih, kelait, isang, pun chabi, buah pinang, daun sabang enggau buah bukai.

“Pengudah tembu ngaduka Tiang Kayu Raya nya tadi, nya baru kitai ngaduka Teresang enggau Kelingkang lalu semua utai nya digaga ba tanju dia magang.

“Udah semua rengka piring disediaka ba tanju, nya baru bala ke enggau miring berengakah miring di tanju,” ku iya.

NELA NASIP
Udah tembu miring ku Mujan, nya baru sida bejalai niti ruai sambil nabur ke rendai lalu begendang tiga kali besundang, lalu pansut ke tanju.

“Datai di tanju, nya baru munuh babi ke dipeda kitai ati, dikena nentu ke nasip pengidup kitai ke ngintu Gawai Sandau Hari.

“Pengudah ati babi diulih ke Lemambang Clement lalu disambut aku ngena pingai kacha ke beselap daun sabang dua lambar, lalu pingai diselap ngena Pua Kumbu.

BESUNDANG… Bala mayuh nyempulang Mujan bejalai niti ruai sereta nabur rendai ti digembar gendang tiga kali besundang.

“Pengudah ati babi disambut aku, dia aku lalu diasuh duduk jenuh. Udah nya baru Lemambang Clement bechenaga tauka macha ati babi.

“Ditu mih maya kitai nemu ulah kitai ke udah, utai ke dikereja kitai lalu baka ni pemansang pengidup kitai dudi hari.

“Pia mega nasip enggau pengerai kitai diri sebilik pen ditemu sereta ulih dipeda ba ati babi nya magang,” ku iya bekunsi nama utai ti nyadi sehari nya.

MANUK TAWAI
Pengudah tembu bechenaga tauka macha ati babi, nya baru Mujan diasuh duduk ba tawak, ti bisi disedia ba tanju dia.

Udah terenah duduk, baru Lemambang Clement belabuh miau iya ngena manuk Iban, ti dikumbai Manuk Tawai.

“Manuk ti dikena bebiau meseti manuk Iban, ukai manuk karan tauka manuk tuai ti suah dibeli kitai di pasar.

BEJIMAT… Mujan nyambut ati babi ngena pinggai kacha beselap daun sabang dua lambar lalu pinggai diselap ngena Pua Kumbu.

“Bulu manuk pen ukai semua ulih dikena bebiau, taja amat nya manuk Iban ku kitai. Enda tau sengapa.

“Bulu manuk ke dikena miau aku lebuh nya dikumbai Manuk Tawai, manuk bebulu mansau tauka Manuk Biring ke udah tumbuh taji,” ku iya lalu engkakah ketawa.

BERAYAH, NAKU ANTU PALA
Nampung baru randau, pengudah tembu bebiau ku Mujan, manuk nya lalu disayat sereta pala manuk nya diengkah ba pala piring iya, kelai orang ti ngempu pengawa.

“Udah tembu miau aku enggau miau piring, nya baru bala kami ke lelaki digelar bujang berani lalu berayah ngelingi Tiang Pandung tauka Tiang Kayu Raya.

“Tembu kami ke lelaki Berayah lalu ditampung pengawa sida ke indu Naku Antu Pala.

BECHENAGA… Lemambang Clement madah ngagai Mujan tela nasip iya ba ati babi nya.

“Enti kelia, sigi antu pala nya mih ti ditaku sida maya Gawai Sandau Hari tu, tang diatu kitai nyau jarang ngembuan utai nya.

“Nya kebuah dikelulu ke kitai ngena buah inyak tauka nyiur ba pengawa aku sehari nya,” ku iya.

PIRING AKI RAJA REMAUNG
Tembu Berayah enggau Naku Antu Pala, nya baru Mujan niki ke tulang perabung, disempulang dua tiga iku, lalu orang ti nyempulang iya ukai orang sengapa, tang meseti orang ke udah kala nirika Gawai Sandau Hari mega.

“Enti sema nadai orang bukai ti berani, ka pen enda, kediri aja niki ke tulang perabung kin.

“Kebuah orang mayuh takut enggau niki ke tulang perabung maya Gawai Sandau Hari laban irau sereta nangi kediri Alah Bulu tauka Alah Ayu,” ku iya ti bebini nguai lalu ngentapka pendiau diri ba Sungai Rusa, Sarikei diatu.

Datai di tulang perabung sereta tembu ngaga enggau ngikat buluh bepangkah baka tulang perabung ku Mujan, nya baru iya ngitang piring tiga iti.

NYAMBUT MIMPI… Lemambang Clement miau Mujan enggau piring ngena Manuk Tawai.

“Piring tiga iti tu ke disebut Piring Aki Raja Remaung, enti nitih ke jaku tuai kitai kelia.

“Ku sida ke tuai, piring ke dianjung ngagai tulang perabung, piring aku ke ngempu pengawa dikumbai Piring Minta enggau Piring Aki Raja Remaung.

“Tembu ngadu ke piring, aku ke ngempu pengawa lalu nimbak ke senapang nuju mata panas ke benung tetegi ba punjung pala.

“Letup senapang nya dikena nanda kediri udah manggai ba puchuk perabaung, ngicha ke Petara bisi ninga sada peminta anak mensia di baruh hari tu.

BERAYAH… Mujan disempulang sida ke lelaki berayah meling ranyai.

“Senapang meletup bala kami ba perabung dia pen lalu manjung tiga kali, naka penginggar,” ku iya enggau penuh pengaga.

NAKU KENYALANG
Pengudah nurun ari perabung lalu datai di tanju, pengawa kepenudi nya baru Mujan empu Naku Kenyalang.

“Aku enda kediri, tang disempulang bala ke nemu enggau Naku Kenyalang. Nasip endar bisi apai aku empu, Uju anak Bang, enggau aku Naku Kenyalang maya nya.

NGANJUNG PIRING… Mujan niki ke tulang perabung nganjung piring Aki Raja Remaung.

“Laban kami ke dia agi mayuh ke bebiak. Enda ga aku ngumbai sida enda nemu, tang engka enggai.

“Tang pengudah pengawa nya tembu, bela madah kediri nadai kala enggau Naku Kenyalang bala sida,” terang iya.

Udah Mujan enggau apai iya tembu Naku Kenyalang, kira tembu mih pengawa Gawai Sandau Hari Ke Mimpi sehari nya.

SIMPUL KENANG
Ngena peluang nya, Mujan nusun sepuluh jari minta ampun enti sema kenang iya bisi salah tusun tauka salah turun.

“Sebedau aku nyurutka diri ba kenang Gawai Sandau Hari Ke Mimpi aku tu, aku enggau ati ti pemadu baruh, nusun jari sepuluh minta ampun, ari kaki ngagai punjung pala.

“Semua pemanah enggau pemujur datai ari Petara, lalu semua pengurang enggau pengelemi ari aku magang,” ku iya netak randau.

Mujan mega besampika leka biau disada Lemambang Clement lebuh miau iya enggau piring sehari nya sidi sereta ngasi.

“Enggau sampi tu,
Aku minta kami chelap-embab,
Minta gayu-guru,
Gerai-nyamai,
Bidik-lansik,
Betuah-belimpah,
Kaya-raja,
Aku minta tulang,
Minta pandang,
Minta iching,
Minta perening.
Awak ke kami mudah bulih duit, bulih ringgit,
Bulih padi, bulih puli,
Bulih reta, bulih tengkira,
Bulih setawak, bulih menganak.
Ngambi ke kami jelai rita, manah nama,
Nuchung baka bukit Rabong menua,
Tinggi baka langit nungkat neraja,
Terang baka pandang bulan purnama.
Nya alai dingaka kangau anak mensia, kangau anak uda,
Minta tulung, minta sukung kita.”

BERITA LAIN

Atlit diberi peluang nampung pelajar

KUCHING: Perintah Sarawak keran nampung pemansang atlit pengudah Lumba Malaysia (SUKMA) nengah program pemansang penau timpuh panjai nentuka sida besemekih ba renggat nasional enggau antarabansa

Pelajar pechuma nempa pengereja profesional

KUCHING: Agih belanja sepenyampau RM200 juta dikena bejalaika pelajar tinggi pechuma di Sarawak taun baru mandangka pengeran perintah nengeri ngemansang modal mensia landik ngambi tetangkupka

BERITA TERBARU