TAUFAN tidak semestinya perlu melanda daratan untuk membawa kemusnahan. Di Taiwan, Taufan Champi membuktikan bahawa ribut yang berada di luar pesisir juga mampu mengancam nyawa, merosakkan harta benda dan melumpuhkan kehidupan harian.
Walaupun tidak melanda Taiwan secara langsung, taufan itu tetap membawa kesan buruk melalui hujan lebat, angin kencang dan ombak besar.
Pada awal pagi 24 Oktober, Champi dilaporkan berada kirakira 150 kilometer di timur Taiwan. Ribut yang pernah mencapai status taufan super itu semakin lemah, namun masih membawa angin kencang.
Menurut Pentadbiran Cuaca Pusat Taiwan (CWA), angin berhampiran pusat ribut masih mencecah sekitar 126 kilometer sejam.
Namun, ancaman yang paling membimbangkan bukan sekadar tiupan angin, sebaliknya gabungan hujan lebat, keadaan laut bergelora dan bentuk muka bumi yang meningkatkan risiko bencana.
Hujan lebat di utara dan timur Taiwan memburukkan keadaan apabila taburan hujan dilaporkan mencecah 500 milimeter dalam tempoh 24 jam, sekali gus meningkatkan risiko banjir dan tanah runtuh.
Bagaimanapun, angka tersebut perlu disahkan berdasarkan rekod rasmi, bagi memastikan ketepatan lokasi dan jumlah taburan hujan yang dicatatkan.
Hujan luar biasa pada skala sedemikian mampu meningkatkan risiko banjir kilat, tanah runtuh dan limpahan air, sekali gus mengubah keadaan sesebuah kawasan dalam beberapa jam sahaja.
Geografi Taiwan turut mempengaruhi taburan hujan kerana sebahagian besar pulau itu terdiri daripada kawasan pergunungan.
Apabila udara lembap dari laut bertemu banjaran gunung, udara tersebut dipaksa naik lalu menyejuk dan membentuk awan yang boleh menghasilkan hujan lebat. Proses ini dikenali sebagai orographic lifting, iaitu pengangkatan udara akibat bentuk muka bumi.
Kesan Taufan Champi bukan sekadar angka dalam laporan cuaca. Menurut laporan terbaharu yang dipetik daripada Pusat Operasi Kecemasan Pusat Taiwan, seorang lelaki maut selepas dihanyutkan ombak di Pulau Liuqiu, manakala 616 orang dilaporkan cedera sejak ribut itu mula menjejaskan Taiwan pada Khamis.
Hujan lebat dan angin kencang turut menyebabkan kerosakan infrastruktur serta gangguan bekalan elektrik.
Lebih 340,000 isi rumah dilaporkan terputus bekalan elektrik pada satu ketika, dengan kira-kira 22,000 isi rumah masih belum menerima bekalan semula setakat petang Sabtu. Sektor pengangkutan turut terjejas apabila 242 penerbangan dibatalkan pada Sabtu, jauh lebih rendah berbanding hampir 1,000 pembatalan pada Jumaat.
Kesan ribut itu turut melibatkan rakyat Malaysia yang berada di Taiwan.
Kementerian Luar Negeri mengesahkan pada 24 Oktober bahawa dua rakyat Malaysia mengalami kecederaan ringan dan menerima rawatan di hospital berasingan.
Kedua-duanya dilaporkan dalam keadaan stabil, manakala seorang telah dibenarkan keluar dari hospital.
Pusat Persahabatan dan Perdagangan Malaysia di Taipei terus memantau keadaan serta menyediakan bantuan kedutaan kepada mereka. Perkembangan ini menunjukkan bahawa kesan ribut tropika boleh melangkaui kawasan pesisir, mengganggu pergerakan manusia, menjejaskan kemudahan asas dan membahayakan warga asing yang berada di kawasan terjejas.
Angka korban, kecederaan dan kerosakan perlu terus dirujuk kepada laporan rasmi kerana penilaian bencana boleh berubah apabila maklumat baharu diterima. Justeru, bencana tidak hanya diukur melalui jumlah kerosakan, tetapi juga melalui kehidupan yang terganggu dan rasa tidak menentu yang ditinggalkannya.
Bagi Malaysia, khususnya Sarawak, bencana Taiwan hadir sebagai peringatan menjelang Monsun Timur Laut 2026/2027. METMalaysia menjangkakan monsun bermula esok dan berterusan hingga Mac 2027, dengan tiga hingga lima episod hujan lebat berterusan dijangka berlaku antara November hingga Januari. Keadaan ini boleh meningkatkan risiko banjir, terutama di kawasan rendah dan berhampiran sungai.
Persediaan menghadapi bencana juga perlu melangkaui penyediaan pusat pemindahan. Pada 6 Oktober lalu, Jabatan Kebajikan Masyarakat memnunkan bahawa hampir 10,000 pusat pemindahan sementara di seluruh negara bersedia untuk diaktifkan mengikut keperluan.
Persediaan menghadapi bencana turut diperkukuh melalui penyediaan hampir 10,000 pusat pemindahan sementara di seluruh negara dan peruntukan RM260 juta di bawah Belanjawan 2027 untuk menambah baik pusat pengurusan bencana serta aset dan peralatan kecemasan.
Bagi Sarawak, kesiapsiagaan komuniti amat penting, terutama di kawasan pedalaman yang mungkin sukar diakses apabila jalan raya atau laluan sungai terjejas. Pasukan Tindak Balas Kecemasan Komuniti (CERT) boleh membantu memastikan tindakan awal diambil sementara menunggu ketibaan agensi penyelamat.
Oleh itu, pengalaman Taiwan mengingatkan kita bahawa kesiapsiagaan tidak boleh bergantung pada amaran taufan semata-mata. Pemantauan hujan, paras sungai dan risiko tanah runtuh perlu disertai tindakan pantas serta kesedaran masyarakat untuk mematuhi arahan pihak berkuasa serta menjauhi kawasan berbahaya.
Teknologi ramalan dan infrastruktur moden mampu mengurangkan risiko, tetapi keberkesanannya bergantung pada sejauh mana amaran diterjemahkan kepada tindakan. Taufan tidak perlu mendarat untuk meninggalkan kemusnahan.
Seperti yang ditunjukkan oleh Champi, hujan lebat dan ombak besar juga boleh mengancam nyawa.
Justeru, persediaan awal bukan sekadar langkah berjaga-jaga, tetapi usaha penting untuk melindungi kehidupan sebelum bencana menjadi lebih buruk.
